На працягу апошніх некалькіх тыдняў Лонданская школа эканомікі эксперыментавала з краўдсорсінгам канстытуцыі Вялікабрытаніі з дапамогай Loomio. Пра атрыманы досвед расказваецца ў артыкуле Джэка Бэйлі з LSE – Public Affairs. Дзякуй, Джэк!
Мая краіна, Вялікабрытанія, даволі незвычайная. У адрозненне ад большасці суседніх краін і большай часткі свету, у яе няма пісьмовай канстытуцыі. Замест яе існуюць раскіданыя паўсюль законы, пагадненні, практыкі і дзеянні, якія юрысты збіраюць разам і называюць канстытуцыяй Вялікабрытаніі.
Гэта незвычайна, мякка кажучы, і стварае праблему: у часы палітычнай апатыі эліты атрымліваюць магчымасць праводзіць і замацоўваць непапулярныя меры, ведаючы, што іх дзеянні хутчэй адштурхнуць грамадскасць ад палітыкі, чым прыцягнуць да яе. Каб змяніць гэтае няшчаснае становішча, грамадзяне павінны мець магчымасць па-сапраўднаму патрабаваць адказнасці ад сваіх лідараў, а гэта немагчыма, калі яны не ведаюць сваіх правоў і становішча.
Нягледзячы на неверагодны прагрэс інфармацыйных і камунікацыйных тэхналогій за апошнія дзесяцігоддзі, канстытуцыі па-ранейшаму амаль заўсёды пішуць групы «экспертаў». Нядаўна Ісландыя паспрабавала іншы падыход і пасля фінансавага крызісу запрасіла грамадзян удзельнічаць у напісанні новай канстытуцыі. На жаль, эксперымент праваліўся пасля абрання новай групы экспертаў, якія спынілі яго да таго, як канстытуцыя набыла сілу закона.
У Вялікабрытаніі, дзе «уплывовыя людзі, дасведчаныя асобы і групы з уласнымі інтарэсамі вызначалі, што лічыць часткай «канстытуцыі», а што не», нам застаецца з нязменнай маруднасцю разважаць, як вырашаць шматлікія праблемы. Каб вырашыць гэтую праблему, натхнёны ісландскім эксперыментам праект ConstitutionUK імкнецца з дапамогай сацыяльных сетак і мерапрыемстваў па ўсёй Вялікабрытаніі калектыўна стварыць новы пісьмовы дакумент, які адлюстроўвае каштоўнасці нашых грамадзян.
Аснова легітымнасці нашага праекта — празрыстасць, шырыня і добрасумленнасць працэсу. Нам было б недастаткова абапірацца толькі на веды невялікай групы, якой бы кваліфікаванай яна ні была. Гэта канстытуцыя для ўсіх, а не выключная справа людзей з універсітэцкай адукацыяй, палітычна актыўных або тых, хто мае добрыя сувязі. Таму першай праблемай стаў пошук сэрвісу, які дазволіў бы нам сапраўды зрабіць задуманае. Адсутнасць платформ для калектыўнага прыняцця рашэнняў уражвала, хоць і не надта здзіўляла, калі ўлічыць, што амаль усе арганізацыі больш падобныя да феадальных уладанняў, чым да дэмакратый.
На шчасце, мы своечасова знайшлі Loomio, і наша невялікая, але адданая група ўжо выказала шэраг цікавых прапаноў пра тое, як павінна кіравацца краіна і якія каштоўнасці ўвасабляюць дух Вялікабрытаніі. Хоць існуюць і іншыя рашэнні, іх наладжванне нязменна суправаджаецца складанасцямі, якія адпуджваюць патэнцыйных удзельнікаў.
Loomio стаў не толькі неад'емнай часткай гэтага працэсу, але і адзіным спосабам, дзякуючы якому мы маглі ажыццявіць гэты праект.
Таму прастата, зручнасць і празрыстасць Loomio былі неацэннымі.
Што датычыцца самога праекта, мы заўсёды шукаем новых удзельнікаў, асабліва з краін, якія ўжо маюць пісьмовую канстытуцыю. Калі вы хочаце далучыцца, я настойліва раю вам далучыцца да нашай групы Loomio і чытаць наш блог або пісаць для яго.
Тэгі: Гісторыі выкарыстання Навіны
